Hasiera Aldizkaria Proiektuak Euskara Euskara sustatzeko plangintza
 

euskara1          

    Euskara sustatzeko plangintza


         Hasiera batean, “Euskara sustatzeko plangintza” garatzea baino aunitzez helburu xumeagoa genuen. Gure kezka nagusia zen patioetan zenbait ikaslek, edo ikasle taldek, gaztelerara jotzeko zuten joera. Joera hori nola aldatu hausnartzen ari ginenean, Euskara Zerbitzuak antolatutako hitzaldi batzuen berri izan genuen. Hitzaldi horietan ahozkotasunari buruz hitz egin behar zenez, parte hartzea erabaki genuen. Patioetako arazoari irteera emateko zenbait ideia eta proposamen hartuko genuela pentsatzen genuen. Ez genekien, ordea, hitzaldi haiek, eta beranduago egin genuen prestakuntzak, zer nolako astinaldia emanen zioten gure ikastetxean euskara lantzeko genuen erari.Izan ere, prestakuntza horri esker ohartu ginen euskara bere osotasunean hartuko zuen plangintza baten beharra genuela. Eta planak patioetan ikasleek egiten zuten hizkuntzaz haratago bertze hainbat esparru kontuan hartu behar zituela, hala nola:

   - Eskolak dituen kanpo harremanak: udalarekin, Hezkuntza departamentuarekin, argitaletxeekin

   - Gurasoekin harremanak: bileretan euskararen presentzia, gurasoentzako informazioa eta aholkularitza…

  - Eskolaz kanpoko ekintzetan euskararen bermea: antzerkiak, hitzaldiak,bisitak… Baita txangoetan ere: musika euskaraz, filmak,txoferrak…

    - Jostetak euskaraz bultzatzea: jolasak, sokasaltoan aritzeko kantak, arauaketa leloak…

  - Aho hizkuntza lantzea: horretarako aho hizkuntzaren programaketa egin behar genuen.

   Horrela, bada, 2001-2002. ikasturtean sortu genuen gure lehendabiziko “Euskara sustatzeko plana”.Plan hartan, ikasturte horretatik aitzinera gaur egunera arte, jarraitu beharreko lerro nagusiak ezarri genituen.

Aunitz izan ziren ezarritako helburuak eta aunitz ordutik hona egindako lana. Ezin ukatu, hala ere, zailtasunak eta garatu edo burutu gabeko helburuak oraindik ere baditugula zain.

euskara2Ordutik hona gure ikastetxean zerbait nabarmenki hobetu bada, ahozko hizkuntzari ematen zaion trataera izan da. Lehen aho hizkuntza ez zen programatzen eta, beraz, ez zen behar bezala ebaluatzen. Idatzizko hizkuntza zen nagusi gure klaseetan eta nagusi, era berean, irakaslea gelan hizketan. Horretaz ohartzeak aho hizkuntza nola sekuentzializa zitekeen erakutsiko zigun mintegia egitera bultzatu gintuen.

Mintegi horren bitartez hasi ginen ulertzen eta ikasten nola programa zitekeen ahozko hizkuntza. Mintegian zehar, taldeka, testu ezberdinak sekuentzializatzen ikasi genuen. Beste eskoletako lanak ere eskuratu ahal izan genituen eta horrela,material horretatik abiatuta, zikloz ziklo ahozkoa programatzen hasi ginen.

Mintegi horretan ikasitakoa oinarritzat hartuta, ziklo eta etapa desberdinetan lantzen ditugun testu motak sailkatu eta sekuentzializatu ditugu. Orain arte egiten genuena aunitz zela ohartu gara, baina lan hori guztia ordenatu eta etapa eta zikloen arteko koherentzia bermatzen ahalegindu gara.

Bertze hobekuntza bat patioetan egiten den euskararekin lotuta dago. Arestian erran bezala, horixe izan zen euskararen plana martxan jartzeko abiapuntua. Izan ere, kezkatzen gintuen zenbait ikaslek, eta ikasle-taldek, patioetan erdarara jotzeko zuten joerak.Egin genuen lehendabiziko gauza izan zen egiaztatzea ea gure ustea (ikasleek patioetan gazteleraz hitz egiten zutela, alegia) egia ote zen eta zein euskara3egoeratan gertatzen zen erdarara jotzeko joera hori. Datuek agerian utzi zuten gure ikasleak uste baino gutxiagotan aritzen zirela erdaraz patioetan eta, gehienetan, hagitz jolas zehatzetan. Jolas horietan erdaraz ikasiak zituzten esapideak errepikatzen zituzten euskarazko baliokiderik ez zutelako. Bertze datu azpimarragarri bat izan zen aunitzetan ikasleen arteko esapide emozionalak gazteleraz erraten zituztela. Ondorioa argia zen: ikasle aunitzek ez zuten baliabiderik patioetako jolas eta egoeretan euskaraz aritzeko eta gaztelerazkoak baliatzen zituzten. Hizkuntza ez formalaren faltan zeuden, alegia. Horixe izan da atera dugun bertze ondorio bat: eskolak hizkuntza formalaren ondoren hizkuntza ez formala ere eskaini behar dio ikasleari, gazteleraz ez bezala, ez duelako euskaraz kalean ikasten. Geroztik, geletan ahozko hizkuntza formala eta ez formala lantzen hasiak gara eta horri esker gure ikasleek erregistro berriak ikasten ari dira, geroago patioetan,kalean... erabiltzeko baliagarriak zaizkienak.

Aho hizkuntza


 Hemen dago gure eskolan aho hizkuntza inguruan bildutako zenbait dokumentazio

  •  Eskolan aho hizkuntza ardatz duten hainbat jarduera [PDF]
  • Ikasturtean zehar bildutako zenbait akats [PDF]
  • Aho hizkuntza Gorputz Heziketako klaseetan [PDF]
  • Ahozko hizkuntza : testuen sekuentzializazioa [PDF]
  • Aho hizkuntzaren programazioak zikloz-ziklo: Haur Hezkuntza [PDF], LHko 1.zikloa [PDF], LHko 2. zikloa [PDF], 3.LHko zikloa[PDF]

 

Plan para el fomento del Euskara


        Antes de diseñar este proyecto, no pensábamos en  la elaboración de un plan general para el fomento del euskara en nuestra escuela. Nos preocupaba, sobre todo, el creciente uso del castellano en el patio de la escuela. En el momento que empezamos a reflexionar sobre cómo solucionarlo, recibimos información sobre unas charlas organizadas por el Servicio de Euskara y que trataban sobre la expresión oral en Euskara. Pensamos que esas charlas nos pondrían dar pautas sobre cómo abordar el problema; lo que no pensábamos era el cambio que esas charlas y los cursos de formación posteriores, iban a suponer en la forma que teníamos de trabajar el euskara con los alumnos-as.

 Nos dimos cuenta que necesitábamos un plan que abarcara diversos aspectos del euskara; no ceñirnos solo al problema que teníamos con el creciente uso del castellano en el patio. Estas fueron algunas de las decisiones que se tomaron:

  •  El uso del euskara en las relaciones que tiene la escuela con el Ayuntamiento, Departamento de educación, editoriales...
  • Relaciones con los padres-madres: utilización del euskara en reuniones, circulares informativas, consejo...
  • Garantizar el uso del euskara en las actividades extraescolares: teatro, visitas, charlas...
  • Fomentar la utilización del euskara en los juegos: canciones, normativas, expresiones propias del juego...
  • Trabajar la expresión oral; para ello teníamos que elaborar una programación.

 De esta forma se creó en el curso 2001-2002 el plan para el fomento del euskara.  En aquel plan se fijaron las líneas generales que hemos seguido en cursos posteriores. Los objetivos que se plantearon fueron numerosos y, aunque ha sido mucho el trabajo que se ha realizado desde entonces, no podemos negar que por su dificultad, ha habido objetivos que todavía no hemos podido cumplir. Si hubiera que destacar algo en lo que se ha mejorado durante estos últimos cursos en nuestra escuela, habría que mencionar, sin duda, el tratamiento que se le ha dado a la expresión oral. Hace años no se programaba y, por los tanto, tampoco se evaluaba como era debido. En nuestras clases predominaba la lengua escrita. Había que hacer una programación secuencial de la expresión oral a lo largo de todos los cursos y fue esto lo que nos empujó a hacer un seminario de formación.

En el seminario aprendimos a programar la expresión oral. En grupos de trabajo aprendimos a secuencializar diferentes textos. Obtuvimos trabajos realizados en diferentes escuelas que nos sirvieron para empezar a programar por ciclos. Lo aprendido en el seminario nos ha servido para clasificar y secuencializar los textos que trabajamos en diferentes ciclos y etapas; ordenar todo el material que teníamos y tratar de darle coherencia entre  los distintos ciclos y etapas.

 Otro logro está relacionado con la utilización cada vez mayor del euskara en el patio. Era nuestra mayor preocupación y lo que nos impulsó, de algún modo, a poner el plan en marcha. Lo primero que hicimos fue confirmar si la creciente utilización del castellano en el patio de la escuela era cierto  y en que situaciones se producía este cambio de idioma. Nos dimos cuenta que nuestros-as alumnos-as utilizaban el castellano en juegos muy determinados. Habían aprendido (canciones, expresiones...) en castellano porque no tenían referentes en euskara. Otro dato significativo era la utilización del castellano entre alumnos-as en el ámbito emocional. La conclusión fue clara, muchos-as alumnos-as no tenían recursos para jugar y expresarse en determinadas situaciones en euskara y se valían del castellano para hacerlo.Tenían carencias en el lenguaje no formal. Nos dimos cuenta que la escuela debía formarles, también, en esta forma de lenguaje. Desde entonces hemos intentado trabajar en las aulas las dos formas de lenguaje y ,gracias a eso, los-as alumnos-as han aprendido nuevos registros que les han servido para expresarse en diferentes ámbitos (patio, calle...).

 

                                                                                                                                                                                                                                                                             logo9
 

Ricardo Baroja" eskola publikoa / Altzate kalea 8

31780 Bera (Nafarroa)

 Tfno: 948 625019 

Email: Esta dirección de correo electrónico está siendo protegida contra los robots de spam. Necesita tener JavaScript habilitado para poder verlo.

 

 

 

Hasiera Aldizkaria Proiektuak Euskara Euskara sustatzeko plangintza